Karin den Oudsten
Professionele begeleiding in het ouderschap

Basis Gespreksvoering: Het bepalen van een doel (1)


Enige tijd geleden nam ik deel aan een cursus die mij wat meer bodem zou moeten geven op het gebied van ervaringsdeskundigheid. 

Tijdens één van de lessen kwam ook het onderwerp 'het vertellen van je levensverhaal' aan de orde. Laat ik duidelijk zijn: dit was de opdracht, en niet meer dan dat. Ik vertelde mijn verhaal als opsomming van allerlei memorabele momenten uit mijn leven.

"Ik ben niet geraakt", zei de trainer.

Met een antwoord "Ik ook niet" gaf ik meteen aan dat het voor mij niet duidelijk was dat dat ook de bedoeling was. Per slot van rekening was er alleen gezegd: vertel je levensverhaal.

Als gediplomeerd docent weet ik dat het belangrijk is om heel duidelijk een (leer)doel te bepalen. Dat is niet alleen belangrijk om te weten waar je uiteindelijk zult eindigen met je verhaal, maar ook om deelnemers 'mee te nemen' in de voorbereiding op een volgend gedeelte van je les, presentatie, levensverhaal of wat dan ook. 

Een stukje inleiding is essentieel, zodat deelnemers alvast een beetje worden 'voorgebakken' voor datgene wat komen gaat. 

Tijdens die les was het doel dus wel heel erg onduidelijk. 

Overigens is het wel nodig om een doel ruimer te nemen dan alleen om 'iets te leren'. Een doel kan ook zijn om mensen te activeren, om een emotie te laten voelen, om de noodzaak van iets te laten doordringen, om ergens van te laten genieten of om een bewustwordingsproces op gang te brengen. Het hoeft dus niet alleen over het cognitieve proces te gaan. Een ander proces op gang brengen is net zo waardevol als kennis overbrengen. 

Pasgeleden heb ik aan een groep ervaringsdeskundigen een les gegeven over de basisvaardigheden van gespreksvoering. In die les legde ik het doel van effectieve gespreksvoering uit. 

Want als jij als ervaringswerker te maken krijgt met iemand die jouw hulp nodig heeft, dan zijn er uiteraard situaties waarin je met gerichte gespreksvoering niet echt ver komt. Ik noem er een aantal:

  • En informeel gesprek over koetjes en kalfjes bij de koffie-automaat
  • Een gesprek waarbij de insteek is om als lotgenoten ervaringen uit te wisselen
  • Een gesprek over medicatie, informatie over huisvesting, persoonlijke verzorging of allerlei administratieve zaken

Motiverende gespreksvoering is alleen zinvol om in te zetten als de hulpvrager bij zichzelf iets wil veranderen en daarvoor ook openstaat. Het kan een prachtige ondersteuning zijn om een proces te bevorderen en richting te geven. Dat kan een herstelproces zijn, maar ook een bewustwordingsproces of een denkproces. Een hulpvrager kan hierdoor zelf tot nieuwe inzichten komen.

Het is dan ook nodig om haalbare doelen te bepalen. Zomaar in het luchtledige praten en niet weten welke richting een gesprek op gaat, valt niet onder motiverende gespreksvoering. 

Het doel wordt op een positieve manier geformuleerd en gaat over de hulpvrager zelf. Het is namelijk onmogelijk om een doel op te stellen om een ander te willen veranderen.

Begin dus bij jezelf en vraag je af: wat is mijn doel?


Lees meer over mijn training motiverende gespreksvoering.

Deze blog is geschreven op 30 juni 2017 door Karin den Oudsten
Als professioneel coach is ze aangesloten bij de NOBCO, de Nederlandse Orde van Beroepscoaches. Ze geeft vanuit ervaringsdeskundigheid trainingen aan kraamverzorgenden, studenten verloskunde op de Hogeschool Rotterdam en aan verpleegkundigen in het Erasmus MC.