Karin den Oudsten
Professionele begeleiding in het ouderschap

De maat nemen


Al langere tijd was ik er mee bezig geweest: uitzoeken welke opleiding een mooie aanvulling zou zijn op mijn ervaringskennis en theoretische ondergrond. En nu was ik er uit. Ik zou een open dag bijwonen van een opleiding die - naar mijn idee - perfect zou passen bij mijn achtergrond en levenservaring.

Mijn levenservaring kan ik zo ongeveer vergelijken met een hindernisbaan.

Op mijn vijfentwintigste was ik al na vier jaar huwelijk gescheiden van een man die op zowel financieel als emotioneel gebied erg karig was. Met alleen een koffer met kleding, een plastic tas met knikkers en mijn vis Kareltje ging ik terug naar mijn ouders waar ik op de zolderkamer mijn verdriet en onbegrip rustig kon verwerken. Het betekende voor mij al genoeg dat zijn enige zorg was 'dat ik hem financieel zou ruineren', terwijl ik bezig was om even afstand te nemen van de hele situatie en me afvroeg hoe het nu verder moest. Voor hem was geld zijn drijfveer, voor mij was dat geluk. 

Dit huwelijk was niet meer te redden.

Daarna kreeg ik een partner waar ik geen steun van kreeg toen ik drie maanden na een bevalling flink depressief raakte. De behandelend therapeut had gevraagd of hij mee wilde komen naar de gesprekken, maar dat weigerde hij stelselmatig. Hij vond praten niet nodig en had niet in de gaten dat ik het wel fijn vond om emotionele steun te krijgen. Het legde daarmee een bom onder onze relatie en het duurde niet lang of het betekende het einde van ons samenzijn. Een maand voor de geplande bruiloft zegde ik alle afspraken af. 

Mijn bruidsjurk verkocht ik via internet.

Als klap op de vuurpijl volgde een periode waarin ik op allerlei manieren gestalkt en gechanteerd werd. Acht keer in een uur bellen, steeds de verbinding verbreken zonder een woord te zeggen en diverse emails en brieven sturen met allerlei weerzinwekkende opsommingen van mijn tekortkomingen. Het ging zover dat mijn familie, vrienden, en kennissen een brief ontvingen waarin hij zichzelf vrijpleitte van alles. 

Aan hem lag het niet. Ik was de boosdoener.

Voor mij was de maat vol toen mijn collega's thuis en op het werk telefonisch benaderd werden, er brieven naar mijn directeur werden gestuurd om mij te chanteren en de voicemail van mijn werktelefoon volstond met onzinnige berichten. Het had niet veel gescheeld of ik had bij de politie aangifte gedaan wegens smaad en laster.

Na een langdurig juridisch gevecht over het koophuis en de omgangsregeling, kwam mijn leven weer op de rit en ontmoette ik de liefde van mijn leven. De opgekropte ergernissen over mijn vorige relatie hadden zich opgestapeld en vastgezet in de zwakste plek van mijn lijf. Er volgde een zware hernia-operatie en mijn oudste zoon moest dus ineens volledig vertrouwen op een man die hij amper kende. Zijn eigen vader liet het meermalen afweten, dus voor het kleine mannetje was het een bijzonder zware periode. Eerst zijn vader weg en nu was zijn moeder opgenomen in het ziekenhuis. Het lukte me om door die periode heen te komen en het bed van de thuiszorg in de woonkamer werd al snel weer verruild voor het bankstel.

Ons gezin was weer compleet. Het leven ging weer verder.

We maakten de beslissing om voor een kindje te kiezen. Mijn partner had nog geen kinderen en ik kon me geen betere vader voorstellen dan hij. Hij liet mij en mijn oudste zoon in een limousine door Rotterdam rijden om vervolgens de bijzondere vraag te stellen 'of ik met hem wilde trouwen'. Het antwoord was positief, maar de situatie was bizar, want een paar dagen eerder waren mijn beide schoonouders opgenomen op de hartbewaking. Er was een dubbel gevoel, alsof het hele leven een stemmingsstoornis had. Van extreme hoogtepunten naar diepe dalen. Met een zwangere buik van zes maanden gaven mijn man en ik elkaar in 2008 het jawoord. 

In november van datzelfde jaar werd onze jongste zoon geboren.

Slechts vijf dagen konden we zorgeloos genieten, want daarna veranderde onze roze wolk in een inktzwarte versie: ik raakte acuut zwaar psychotisch en moest vijf weken worden opgenomen op een gesloten afdeling van de psychiatrie. Een maand na mijn thuiskomst overleed plotseling mijn schoonvader en brak mijn moeder haar bovenbeen door een ongelukkige val. Mijn eigen emoties en gevoelens waren al in de war geraakt, maar nu kwamen ook de emoties van mijn man er bij. Samen hebben we alles op een goede manier kunnen verwerken, maar de rugklachten namen weer toe. 

Ik raadpleegde een fysiotherapeut.

Hij ging - zonder mij toestemming te vragen - mijn rug kraken. Een dag later werd ik met loeiende sirenes naar het ziekenhuis gebracht. Vanwege de pijn kon ik me amper bewegen, dus kreeg hiervoor medicatie toegediend. Die ging helaas niet samen met de zware medicatie die ik al had, dus ik begon flink te hallucineren. Ik voelde mijn bed bewegen, hoorde voetstappen van iemand die er niet bleek te zijn en zag mezelf wegzakken in mijn bed. Alsof ik in een graf was beland. Echt doodeng. Een week lang platliggen zonder verdere ingrijpende behandeling zorgde ervoor dat ik naar huis kon. Het bed van de thuiszorg werd weer geregeld en stapje voor stapje herstelde ik weer.

De vele onvolkomenheden in de ontslagbrief van mijn werkgever zorgde ervoor dat ik in 2014 behoorlijk ontregeld raakte. Ik raakte bijna weer psychotisch, maar kon dat voorkomen door symptomen te herkennen, mijn eigenwijsheid niet de overhand te laten krijgen en heftige emoties gewoon maar te laten gebeuren. Ik trilde over mijn hele lichaam, liet mijn tranen de vrije loop en voelde op mijn werk dat er een enorme woede omhoog kwam. Het halve kantoor heeft kunnen meegenieten van wat ik toen te zeggen had. Collega's doken achter hun beeldschermen weg, terwijl ik ongeremd mijn kwaadheid de vrije loop liet gaan. Alle frustratie over hoe ik me in de maling genomen voelde, kwam er uit.

Kortom, ik kan met recht zeggen dat ik in mijn leven een hindernisbaan gelopen heb en daarbij de hindernissen nooit omzeild heb of er (aan) onderdoor ben gegaan. Sterker nog, ik ben degene die alle hekken mee heb genomen en ze telkens netjes aan de kant heb neergezet.

Ik heb de ogen uit mijn hoofd gejankt, mijn uitbarstingen beperkt tot situaties waarin ik goed duidelijk kon maken waarom ik me zo kwaad maakte en heb zo ongeveer alle uithoeken van vervelende emoties en gevoelens wel gehad. Van frustratie tot onwerkelijke angsten en van intens verdriet tot verlammende machteloosheid. Je kunt het zo gek niet bedenken of het is wel langsgekomen. En uiteraard ook op z'n tijd positieve emoties, anders had ik het niet volgehouden. Alles wat ik hierboven als een - soms feitelijke - opsomming beschreven heb, is door mij volledig ervaren, verwerkt, doorleefd en intens gevoeld. 

De hindernisbaan is nu leeg.

De open dag begon met een voorstelrondje. Ik vertelde dat ik na twee bevallingen depressief en psychotisch was geraakt. Na een korte introductie over de inhoud en werkwijze binnen de opleiding volgde een workshop waarin iedereen de opdracht kreeg om binnen 5 minuten een gedicht te schrijven met als titel 'Mijn weg'. Dit werd mijn gedicht:

Mijn leven is een interessante weg
Vaak geluk en liefde, maar ook heel veel pech
Als ik het overnieuw zou mogen ervaren
Dan zou ik meer voelen en minder verklaren

De laatste zin zette ik er nog snel bij, om het effect te versterken en aan te sluiten op de insteek van de opleiding: meer lichaamsgerichte therapie om trauma te behandelen. Eigenlijk was ik van mening dat ik in mijn leven al genoeg gevoeld had, dus die laatste zin paste niet bij mij als persoon. Toen de docent vroeg wie het gedicht wilde voorlezen, was er niemand die een vinger opstak. Uiteindelijk trok ik de stoute schoenen aan en las het gedicht - met wat loskomende emoties - op. Ik weet van mezelf dat die bij mij aan de oppervlakte liggen, maar ik heb daar geen last van. In de bioscoop - bij een tekenfilm voor kinderen tussen de 6 en de 12 jaar - veeg ik gerust wat tranen weg.

Diezelfde dag werd er een workshop gegeven over het opkloppen van gevoelens. Een van de aanwezige deelnemers, een vrouw van begin dertig en hulpverlener van beroep, wilde dit meemaken en nam plaats op de stoel. Bij haar werden gevoelens opgeklopt, terwijl ze dacht aan een situatie waar ze een negatieve ervaring mee had gehad. Ik zag dat ze meerdere keren moest slikken, wat voor mij aangeeft dat ze 'iets' moet wegslikken.

Emoties. Nare gevoelens.

Voor het intakegesprek wat daar op volgde, werd iedereen uitgenodigd. Terwijl alle hulpverleners zonder enige voorwaarde mee konden doen aan de opleiding, kwam mijn ervaring tijdens dat gesprek haaks te staan op de prettige sfeer wat ik net daarvoor ervaren had. De docente vroeg zich af of de opleiding, waarin heel veel behandeling van trauma aan de orde komt, nu wel iets voor mij was. De benodigde papieren, de vooropleidingen die ik gedaan had, waren in ieder geval geen belemmering hiervoor. 

Maar wel iets anders.

'Je hebt nu eenmaal een enorm overgewicht en dan kan het zo zijn dat daar blokkades zitten', was haar reactie. Met als vervolg 'Dat vind je toch niet erg dat ik dat zeg?' 

Nog perplex van haar vorige conclusie over blokkades en overgewicht en nadenkend of dit wel zo oordeelloos is als je pretendeert een kwalitatief goede coachings- en counselingsinstituut te zijn, schudde mijn hoofd instinctief 'nee' op de laatste vraag. Ik voelde enorm de behoefte om in de verdediging te schieten, maar realiseerde me tegelijkertijd dat ik daarmee haar gedachten toch niet zou veranderen.

Als ik dat al had gewild.

Op de terugweg in de auto dacht ik terug aan mijn kindertijd. Toen proefde ik als kleuter bij mijn oma thuis voor het eerst een kopje thee zonder suiker, omdat het beter zou zijn om zo de kilo's in de hand te houden. 

Ik had als tiener al heel veel nutteloze diëten geprobeerd en was dus bezig om het jojo-effect in stand te houden. Tijdens de tweede zwangerschap vlogen de kilo's eraan, terwijl er voor de bevalling al heel wat kilo's af waren gegaan door een crash-dieet. Mijn omvang zag ik toenemen met de zware medicatie die ik na de kraambedpsychose had gekregen en diezelfde omvang verminderde weer met tientallen kilo's toen ik definitief de frisdrank, drop en melk voor de rest van mijn leven afzwoor.

Na al die jaren, waarin ik mijn cholesterol-, suikergehalte en bloeddruk op een zeer acceptabel niveau heb weten te houden, leerde ik dat er tijdens het doormaken van een kraambedpsychose antistoffen in het bloed terechtkomen die zich tegen de schildklier keren. Het zou dus misschien best weleens kunnen zijn - met een oma die dezelfde omvang had en suikerziekte kreeg - dat een genetische component de boosdoener is van mijn overgewicht. Immers, ik ben de enige in mijn gezin die fors te zwaar is, dus aan ons voedingspatroon kan het niet liggen.

Maar, ik heb niet te behoefte om me te verdedigen. Ik ben zoals ik ben en dat is goed.

Dus dat er door iemand uitspraken gedaan worden zonder mij eerst daarover vragen te stellen, dat is op z'n minst gezegd erg vreemd. En zeker als zo iemand mijn docent wordt in de opleiding die ik wil gaan volgen. Gevoelsmatig is er dan van mijn kant al behoorlijk wat weerstand dat niet bevorderlijk is om aan de slag te gaan met thema's over trauma en met lichaamsgerichte behandelingen die trauma kunnen oproepen. Want als er iemand is die weet welke emoties er omhoog komen, en die zich absoluut niet schaamt voor meegemaakte gevoelens en daarover nog eens openlijk durft te praten, dan ben ik het wel.

Ze nodigde me uit voor een persoonlijk counselingsgesprek van ongeveer een uur, maar mijn twijfel is groot. Er staat namelijk een ding vast:

Ik laat me niet de maat nemen. Figuurlijk niet, maar letterlijk ook niet.

Deze blog is geschreven op 19 april 2016 door Karin den Oudsten

Na mijn eerste bevalling kreeg ik depressieve klachten, na de tweede werd ik zwaar psychotisch en moest worden opgenomen in het Erasmus MC. Na mijn opname schreef ik twee boeken over kraambedpsychose (Na het bidden ga ik dood - 2010; Angst en Onrust - 2011). Ik zette de website Kraambedpsychose.nl online en werd contactpersoon voor de moeders met psychotische klachten na een bevalling. Nu geef ik vanuit mijn praktijk Psychecoach trainingen in de kraamzorg, verloskunde en verpleegkunde. Daarnaast zet ik me vrijwillig in als ambassadeur van Samen Sterk zonder Stigma in om psychische aandoeningen meer bespreekbaar te maken. Naast mijn ervaringskennis binnen de GGZ heb ik ook theoretische kennis, te weten de diploma's HBO Toegepaste Psychiatrie en HBO GGZ Agoog en bezig met de opleiding HBO Psychosociale Basiskennis. Ik ben gediplomeerd docent en heb diploma's op het gebied van Mindfulness, Coaching en Counseling.