Karin den Oudsten
Professionele begeleiding in het ouderschap

Hokje 'Echt gek'


De afgelopen weken heb ik weer diverse gastlessen, workshops en trainingen mogen geven over mijn ervaringen met postpartum depressie (in de volksmond 'postnatale depressie'), kraambedpsychose en bipolaire stoornis. Ik praat openlijk over de ervaringen die ik hiermee heb, en over het herstellen hiervan.

Depressieve klachten, daar kunnen anderen zich nog wel iets bij voorstellen. Iedereen is weleens een dag somber, dus het gegeven dat depressie langer kan duren, daar kan men zich een beeld bij vormen. Overigens is 'een dag somber' uiteraard geen depressie, want dan zou ik hier ter plekke stigmatiseren, maar ik wil duidelijk maken dat men zich er een voorstelling van kan maken vanuit het eigen gevoel.

Ik merk dat het voor anderen best lastig is om zich in te leven in een psychose. Daarom probeer ik dat zo goed en duidelijk mogelijk uit te leggen, ondersteund met mijn korte film Kraambedpsychose. Ik vertel dat die ervaring wellicht niet in hun levensrugzak zit, maar wel in de mijne.

En juist omdat ik over beide aandoeningen vertel, beginnen er voor mij nu dingen op te vallen, met name op het gebied van stigmatisering. Stigmatisering is het hebben van vooroordelen, bijvoorbeeld ten opzicht van mensen met een psychische aandoening.

Laatst hoorde ik de ene persoon tegen de andere letterlijk zeggen: "Dan ben je dus echt gek!" Het ging niet over mij als persoon, maar meer in het algemeen over mensen 'die in een psychose belanden'. Vanwege de setting was ik niet in staat om daar op te reageren, anders had ik dat zeker - op een respectvolle manier - gedaan. 

Psychotische ervaringen worden door mensen blijkbaar gecategoriseerd als 'werkelijke gekte'. Persoonlijk raakt het mij niet (meer), maar ik vind er wel wat van. En hoewel ik er ook een stevige grap over kan maken ("Ik ben geregistreerd gek, en geef jullie nu les"), vind ik het best treurig dat deze aandoening door mensen zonder psychische aandoening zo in een apart hokje wordt gezet.

Alsof het al niet moeilijk genoeg is om zo'n ervaring door te maken, er van te herstellen en weer de draad van het leven op te kunnen pakken. En naast dit hokje zijn er nog veel meer hokjes over mensen die met psychose te maken hebben, zoals:

Hokje 'Wij zijn normaal, zij is gek'
Hokje 'Komt nooit meer goed'
Hokje 'Zielig'
Hokje 'Dat overkomt mij zeker niet'
Hokje 'Gevaarlijk'
Hokje 'Koekoek'
Hokje 'Onbetrouwbaar'
Hokje 'Niet serieus nemen'
Hokje 'Psychiatrisch patiënt'
Hokje 'Blijft toch kwetsbaar'
Hokje 'Vrijwilligerswerk'
Hokje 'Uitkering'
Hokje 'Voor altijd opsluiten'

Eerlijk gezegd kan ik niets met deze hokjes. In onze maatschappij zal het niet leiden tot meer begrip voor elkaar.

Psychotische ervaringen lijken jammergenoeg blijvend last te houden van het Wij-Zij-verhaal ("Wij zijn normaal, zij zijn gek"). Dat is jammer en onnodig, want in de Ervaringsgroep Kraambedpsychose zitten heel wat moeders die hun leven weer hebben opgepakt na een dergelijke periode.

Ik zet ze daarom graag in een ander hokje: hokje 'Powervrouwen'

Deze blog is geschreven op 17 april 2017 door Karin den Oudsten
Na haar eerste bevalling kreeg ik depressieve klachten, na de tweede een acute kraambedpsychose. Ik schreef 2 boeken en zette de website Kraambedpsychose online. Ik geef trainingen in de kraamzorg, studenten verloskunde op de Hogeschool Rotterdam en verpleegkundigen in het Erasmus MC. Als professioneel coach (aangesloten bij de NOBCO) begeleid ik moeders en ben ik in opleiding tot integratief psychotherapeut. Daarnaast ben ik voorzitter van Stichting Me Mam, een platform voor moeders met psychische klachten na een bevalling.