Karin den Oudsten
Professionele begeleiding in het ouderschap

Gastlessen PPD en PPP op het Erasmus MC


Sinds 2014 geef ik op het Erasmus MC betaalde gastlessen over psychische klachten na een zwangerschap en bevalling. Omdat ik zelf ooit die ongelofelijke pechvogel was die na de eerste bevalling een postpartum depressie kreeg en na de tweede bevalling met kraambedpsychose te maken kreeg, weet ik vanuit eigen ervaring heel goed waar moeders tegenaan lopen.

Ik herinner me nog goed toen ik voor het eerst een gesprek had hiervoor, om af te stemmen wat precies de bedoeling was, en hoe dit vormgegeven zou kunnen worden. Het was de dag nadat ik - volledig onverwacht - mijn ontslag had gekregen bij de werkgever waar ik toen in dienst was. Achteraf gezien was ik tijdens het gesprek nog min of meer verdoofd door het slechte nieuws en probeerde ik het gesprek zo goed mogelijk te laten verlopen.

Met als uiteindelijk resultaat dat ik inderdaad deze lessen mocht geven. Ik voelde me zo ontzettend gewaardeerd, en natuurlijk supertrots.

In het begin vertelde ik tijdens mijn gastlessen over mijn eigen ervaringen met kraambedpsychose en voegde daar wat theorie aan toe. Later is dit veranderd in een gastles theorie die door sociaal psychiatrisch verpleegkundigen werd gegeven. De theorie ging dan niet alleen over kraambedpsychose, maar ook over allerlei andere psychische aandoeningen die gerelateerd zijn aan de kraamtijd. Mijn gastles vanuit eigen ervaring sloot dan perfect aan op de theorie. 

En sinds vorige week zou het zomaar weer eens kunnen veranderen.

Op maandag 14 november werd ik namelijk gebeld door het Erasmus MC. Of ik een gastles wilde overnemen, vanwege ziekte van een collega-gastdocent. Na een drukke periode die ik daarvoor heb gehad, dacht ik het even wat rustiger aan te kunnen doen. De middag op donderdag 17 november - met 4 lesuren - was al een half jaar eerder gepland, en nu zouden er dus nog 2 lesuren bij komen.  

En toch zei ik 'JA' :-).

Met meteen de vraag erbij wat ik zou moeten vertellen en hoe. Want wat vertel je aan een grote groep kinder- en obstetrieverpleegkundigen die dagelijks met kinderen werken en te maken krijgen met moeders die net bevallen zijn?

Gelukkig hoefde ik daar niet lang over na te denken: het zou een opdracht kunnen worden, gekoppeld aan de documentaire Roze Wolk. Deze documentaire gaat over vier moeders die in de kraamtijd te maken krijgen met depressieve klachten, oftewel een postpartum depressie. Na overleg met het Erasmus MC en de benodigde goedkeuringen was dit het idee. 

Twee middagen en avonden heb ik de gehele documentaire zin voor zin geanalyseerd. Ik heb deze afgespeeld, stopgezet, een uitspraak opgeschreven (okee, ingetypt...) en weer verder geluisterd. Een behoorlijke klus, maar met resultaat. Het was duidelijk dat heel veel uitspraken ondergebracht konden worden in diverse onderwerpen. 

Ik hoorde uitspraken over het onbegrip van anderen, heel veel herkenbare symptomen zoals somberheid en machteloosheid, vooroordelen vanuit de omgeving en zelfstigma. Uitspraak voor uitspraak beluisteren en bekijken waar deze onder valt. Echt een flinke klus, maar het bleek de moeite waard.

Aan het begin van de les vertelde ik dat ik deze gastles voor het eerst in deze vorm zou doen. Ik had echt geen idee of het goed uit zou pakken, of de opdracht helder genoeg omschreven was en de uitwerking ervan te doen was.

Tijdens de les merkte ik volledige aandacht en bij het bespreken ervan was duidelijk dat er heel veel uitspraken gehoord waren en dat ze soms dingen anders interpreteerden dan dat ik vantevoren gedaan had. En dat is alleen maar goed, want dat betekent dat er over nagedacht wordt.

Na de les hoorde ik vele positieve reacties van de verpleegkundigen. Er was een verpleegkundige bij wie het onderwerp te dichtbij kwam en daar emotioneel door geraakt werd. Maar er waren ook uitspraken als "Nu WETEN we het niet alleen, maar door jouw uitleg BEGRIJPEN we ook beter wat het inhoudt".

Kortom, een bijzondere dag. Een dag met een gouden randje...

Deze blog is geschreven op 21 november 2016 door Karin den Oudsten
Na mijn eerste bevalling kreeg ik depressieve klachten, na de tweede werd ik zwaar psychotisch en moest worden opgenomen in het Erasmus MC. Na mijn opname schreef ik twee boeken over kraambedpsychose (Na het bidden ga ik dood - 2010; Angst en Onrust - 2011). Ik zette de website Kraambedpsychose.nl online en werd contactpersoon voor de moeders met psychotische klachten na een bevalling. Nu geef ik vanuit mijn praktijk Psychecoach trainingen in de kraamzorg, verloskunde en verpleegkunde. Daarnaast zet ik me vrijwillig in als ambassadeur van Samen Sterk zonder Stigma in om psychische aandoeningen bespreekbaar te maken. Naast mijn ervaringskennis heb ik ook veel theoretische kennis, te weten HBO Toegepaste Psychiatrie en HBO GGZ Agoog. Ik ben gediplomeerd docent en gecertificeerd beroepscoach bij de NOBCO. Sinds kort ben ik voorzitter van Stichting Me Mam, een platform voor moeders met psychische klachten na een bevalling.

(Klik op het plaatje om de documentaire te bekijken)