Karin den Oudsten
Professionele begeleiding in het ouderschap

Ver van Daan


Wanneer ik tijdens een presentatie vertel over mijn eigen ervaringen met kraambedpsychose, dan komt ook altijd de diagnose manische depressiviteit, oftewel bipolaire stoornis, om de hoek kijken. Zelf heb ik in eerste instantie ook ooit deze diagnose gekregen, maar bij nader inzien bleek dit niet juist. Manische depressiviteit en kraambedpsychose hebben met elkaar te maken. En toch ook weer niet.

Mijn eigen opa was manisch depressief.

Ik heb hem nooit goed gekend, want hij overleed toen ik nog heel erg klein was. Van mijn familie hoorde ik dat hij vroeger bijbelteksten keer op keer aan het opzeggen was. Op dat moment was hij waarschijnlijk manisch, maar daar werd niet openlijk over gesproken. Een taboe.

Hij heeft verward over straat gelopen. Midden in de ijskoude nacht wandelde hij, slechts gekleed in een pyjama, doelloos over straat. Nu zouden we dat psychotisch noemen, maar toen werd het gekoppeld aan een oorlogstrauma. Van die genetische aanleg had ik zelf al eerder al een voorteken gehad, maar kon dat toen nog niet verklaren.

Nu wel.

In 1997 beviel ik van mijn oudste zoon en werd daarna zwaar depressief. Van de toenmalige psychiater kreeg ik antidepressiva voorgeschreven, maar daarvan werd ik behoorlijk agressief en onrustig. Het voelde niet goed. Ik was mezelf niet meer. Na een week ben ik resoluut met de medicatie gestopt. Ik was me er toen nog niet van bewust dat die depressiviteit wellicht een onderdeel was van die genetische gevoeligheid. Mijn agressiviteit en onrust hadden toen al door kunnen slaan naar een psychotische toestand.

Maar dat gebeurde niet. 

Er werd wel een andere diagnose gesteld: een postpartum depressie. In de volksmond heet dat een postnatale depressie. Pas nu kan ik voor mezelf verklaren waarom ik in 2008 na de geboorte van mijn jongste zoon geconfronteerd werd met psychotische klachten, en daardoor de diagnose kraambedpsychose kreeg. Toen kwam de psychotische kant van een bipolaire stoornis in alle hevigheid naar boven.

Voor mij is de psychose een eenmalige gebeurtenis geweest. Mijn leven is daarna verder gegaan. Ik heb die depressieve en psychotische kwetsbaarheid nog altijd in me, maar ik kan er goed mee omgaan.

Mijn eigen opa had het minder goed getroffen. Door de zware medicatie is hij op 59-jarige leeftijd in een psychiatrische kliniek gestorven. Ik had hem graag leren kennen. 

In de documentaire ´Ver van Daan´ onderzoekt Roderik Schaepman hoe zijn vader manisch depressief werd en of hij de familiebanden, die sindsdien verstoord zijn, nog kan herstellen. Met zijn zoektocht hoopt hij ook meer leren over de betekenis van de ziekte van zijn vader voor zijn eigen leven. De film is hier terug te kijken. 

Op 22 september 2015 heeft de film 'Ver van Daan' de Willem Nolen prijs ontvangen.

Deze blog is geschreven door Karin den Oudsten op 11 februari 2015, en bewerkt op 23 september 2015.

Karin heeft na de eerste bevalling in 1997 depressieve klachten gehad, na de tweede bevalling in 2008 werd ze zwaar psychotisch en moest worden opgenomen. Ze schreef 2 boeken, zette Kraambedpsychose.nl online en werd contactpersoon voor deze moeders. Nu geeft ze met haar praktijk Psychecoach trainingen in de kraamzorg, gastlessen aan studenten verloskunde en workshops aan verpleegkundigen in het Erasmus MC. Ze is ambassadeur van Samen Sterk zonder Stigma, een organisatie die zich inzet om psychische aandoeningen meer bespreekbaar te maken.