Karin den Oudsten
Professionele begeleiding in het ouderschap

Woorden die niet bevallen


Op 2 juni was ik 's ochtends de eerste spreker op het symposium van het LKPZ, het Landelijk Kenniscentrum Psychiatrie en Zwangerschap. Het thema van deze bijeenkomst was 'Moeder en Baby United – van nul tot nu'. Voor mij was het in ieder geval een thema waar ik alle kanten mee op kon.

Een half jaar ervoor moest ik voor dit symposium een tekst aanleveren. Ik koos voor de woorden 'De impact van uitspraken'. Want dat ik iets over uitspraken wilde vertellen, dat was voor mij toen al meteen duidelijk.

Een paar weken voor het symposium nam ik contact op met een storyteller, iemand die erin gespecialiseerd is om een verhaal op een professionele manier neer te kunnen zetten. In twee uur tijd bespraken we met elkaar wat het doel van mijn verhaal zou moeten zijn, met welk publiek ik te maken had en hoe de presentatie er qua inhoud en vormgeving uit zou kunnen zien. 

Tijdens het gesprek kon ik heel veel materiaal laten zien. De kunst was om er nu een logisch en doeltreffend geheel van te maken, met een kop en een staart zodat het een stevig verhaal van maximaal dertig minuten zou worden.

Om mijn verhaal krachtiger neer te zetten, raadde hij me aan om steeds terugkerende woorden te gebruiken. De titel 'De impact van uitspraken' kon ik - rekening houdend met een symposium binnen de geboortezorg - mooi omvormen tot 'Woorden die niet bevallen'. Aan het begin van mijn verhaal gaf ik aan dat ze na mijn verhaal weten hoe deze woorden uiteindelijk wel kunnen gaan bevallen.

Wat ik als leidraad nam, was mijn eigen ervaring met dergelijke woorden. Tijdens mijn opname was ik daarmee geconfronteerd, maar ook tijdens mijn presentaties komen woorden voorbij die niet gepast, ronduit stigmatiserend en erg pijnlijk kunnen zijn. Tijdens het geven van een training hoorde ik de uitspraak "Die moeder is koekoek", maar ook van moeders zelf hoor ik dat er belemmerende uitlatingen worden gedaan.

Overigens zijn het uitspraken die ik altijd bespreekbaar maak. Want uit onderzoek blijkt dat stigmatiserende uitspraken daadwerkelijk het herstelproces van moeders belemmeren. En ik weet het uit eigen ervaring: zo'n zinnetje vergeet je nooit meer. Het herstelproces belemmeren, dat is toch niet iets wat hulpverleners willen?

Waar ik uiteindelijk naartoe wilde, is het bevorderen van bewustwording op dit onderwerp. En hoe ik als professioneel coach kan bijdragen aan een betere gespreksvoering. Uiteindelijk zullen dan de woorden die tegen moeders gezegd worden, wel gaan bevallen. 

En het bevallen van die woorden kan dus op een hele natuurlijke manier: zonder keizersnede, zonder tangverlossing en zonder vacuümpomp.

Deze blog is geschreven op 16 juni 2017 door Karin den Oudsten
Na haar eerste bevalling kreeg ze depressieve klachten, na de tweede een acute kraambedpsychose. Ze schreef 2 boeken en zette de website Kraambedpsychose online. Ze geeft trainingen aan kraamverzorgenden, aan studenten verloskunde op de Hogeschool Rotterdam en aan verpleegkundigen in het Erasmus MC. Als professioneel coach (aangesloten bij de NOBCO) begeleidt ze moeders en is ze in opleiding tot integratief psychotherapeut. Daarnaast is ze voorzitter van Stichting Me Mam, een platform voor moeders met psychische klachten na een bevalling.