Karin den Oudsten
Professionele begeleiding in het ouderschap

BONUS: Lijst met symptomen

Omdat je aanwezig bent geweest tijdens de workshop op donderdag 10 november 2016 in het Kraamcafe in Amsterdam, geef ik je hierbij een uitgebreide lijst van symptomen. Deze lijst kan jou helpen om vroegtijdig symptomen beter te kunnen signaleren als je vermoedt dat een kraamvrouw psychotische ervaringen krijgt.

Niet alle symptomen hoeven door de moeders ook daadwerkelijk ervaren te worden. Het kunnen wellicht een paar kenmerken zijn, in soms meer of mindere mate.

Ook al vind je het zelf lastig om je voor te stellen wat een moeder meemaakt, het belangrijkste is dat je nu wat meer handvatten hebt om te begrijpen in welke moeilijke situatie de moeder zich bevindt.

Onderstaande symtomen kunnen voorkomen:

Veel energie
De energie die een moeder heeft is meer dan dat ze ooit in haar leven heeft gehad. Ze voelt zich supergoed, terwijl ze kortgeleden bevallen is. Er is zelfs het gevoel dat ze geen slaap meer nodig heeft, want ze voelt dat er dingen zijn die gedaan moeten worden.

Volledig uitgeput
Doordat een moeder ineens heel veel energie ervaart, kan dat een enorme lichamelijke belasting zijn omdat ze maar blijft doorgaan. Mentaal raakt ze volledig uitgeput, heeft totaal geen energie meer en zou ze willen dat ze kon slapen. Haar hersenen blijven overuren maken en weigert af te sluiten.

Wantrouwen
Dit is geen wantrouwen zoals je zelf misschien weleens vanuit je intuitie kan voelen. Het is een wantrouwen die een moeder voelt vanuit elke vezel van haar lijf. Ineens komt de gedachte op om niet meer op andere mensen te vertrouwen en denkt ze dat iedereen in een complot zit. Of ze vindt het gedrag van anderen ineens verdacht, zelfs al is dat familie of vrienden die ze altijd al vertrouwd heeft. Voor haar kan het gevoel heel sterk worden dat familie en vrienden van haar af willen of proberen haar te beletten om dingen te doen. Tenslotte kan het gevoel ontstaan dat anderen haar en haar kind iets willen aandoen.

Angst
Door het toenemende wantrouwen kan er een enorme angst ontstaan. De moeder denkt dat ze er volledig alleen voor staat, interne paniek voelen en eenzaamheid ervaren. Die angst kan voor haar een angst op leven en dood zijn. Voor haar kan de enige uitweg zijn door 
zelfmoord te plegen, haar familie te verlaten of degene van wie ze houdt te beschermen door hem of haar om te brengen.

Andere dimensie 
Ineens kan er een gevoel ontstaan alsof ze plotseling alles begrijpt, alsof alle puzzelstukjes van haar hele leven aan elkaar zijn gelegd. Het is een ervaring alsof ze verder leeft in een parallel bewustzijn, een andere dimensie. Haar hersenen funktioneren op een nieuw en ander niveau. Ze denkt dat er verbindingen zijn tussen mensen, plaatsen en dingen die haar eerder nog nooit zijn opgevallen. Alles in haar leven heeft ineens een zinvolle betekenis.

Gedwongen keuze
 Voor haar kan het voelen alsof ze wordt aangestuurd door een kracht van buitenaf. Het kan zelfs zo zijn dat deze kracht haar vertelt iemand kwaad te doen. Of ze heeft een vreemde aandrang om dingen te doen die niets meer te maken hebben met een vrije keuze. Deze kan het beste worden begrepen als de ervaring van een lichamelijke aandrang om te plassen. Zelf heb je weinig controle over de vraag of je wilt plassen of niet, het is een sterke drang waartoe je gedwongen wordt. Deze vreemde gedachten kunnen een oorzaak zijn van een groot aantal problemen.

Stemmen
Ze hoort dingen die niemand anders gezegd kan hebben. Het zijn of lijken stemmen in haar hoofd die niet stoppen zijn. Ze geven commentaar op datgene wat ze doet of vertellen haar de meest verschrikkelijke dingen. Het kan zelfs nodig zijn om iemand te kwetsen of iets te doen wat ze anders nooit zou doen. Misschien voelt ze dat de radio, de televisie, de natuur of God rechtstreeks tot haar alleen spreekt en krijgt ze geheime boodschappen door die alleen voor haar bedoeld zijn.

Speciaal
Ze kan een heel sterk gevoel krijgen dat ze ineens heel uniek en speciaal is. Soms betreft het een groter doel, een belangrijke missie of speciale bevoegdheden die ze heeft of heeft gehad. Ze wil er misschien niet over praten, omdat ze denkt dat men haar niet begrijpt of vanwege het wantrouwen naar anderen.

Routine
Het kan zijn dat ze niet meer hoe ze bepaalde dagelijkse dingen moet doen, terwijl ze dat daarvoor nog wel wist. Dat ze geen flesvoeding meer kan klaarmaken terwijl ze dat daarvoor wel wist, kan een signaal zijn.

Tijd
Het tijdsbesef kan ze volledig kwijtraken. In haar beleving kunnen het anderen zijn die 'rommelen met de klokken'. De tijd kan voor haar stilstaan, versnellen of als zeer vertraagd worden ervaren. 

Hallucineren 
Ze kan ineens dingen zien die voor anderen niet zichtbaar zijn. Het zijn voor haar nieuwe en vreemde gewaarwordingen, dus ze kan er heel angstig en onzeker door worden. Besef dat haar zintuigen verstoord zijn.

Conflicten
Het kan zijn dat er meer conflicten kunnen ontstaan. Wat voor jou als zorgverlener misschien heel normaal is om te doen, kan voor de moeder met psychotische ervaringen heel beangstigend zijn. Door wantrouwen van de moeder kan de situatie dramatische vormen aannemen. Probeer aan te sluiten bij wat zij beleeft en schakel ondertussen extra hulp in.

Omgeving
Voor haar voelt de omgeving niet meer als vertrouwd en veilig. Het lijkt wel een mijnenveld waar ze doorheen moet. Geef haar terug wat jij aan haar gedrag ziet, maar vel er geen oordeel over. Het is voor haar al moeilijk genoeg om dit mee te maken.

Ontkenning
Omdat ze niet weet wat de vervolgstappen zullen zijn, en vanwege de angst en het wantrouwen, zal het voor haar logisch zijn om alles te ontkennen. Ze is bang op opgenomen te worden of om haar kindje te verliezen. Ze beseft niet dat de buitenwereld ziet dat het met haar niet goed gaat. Ze zal hoogstwaarschijnlijk zelf heel goed weten dat er iets helemaal mis is, maar ze begrijpt niet wat er met haar aan de hand is. Sommige moeders die voor het eerst gaan bevallen, kunnen denken dat dit 'normaal' is.

Professionele hulp
Veel moeders zijn bang om te worden opgenomen of hun kindje kwijt te raken. Toch kan ze met professionele hulp heel goed herstellen, mits deze op de hoogte zijn van het behandelplan voor kraambedpsychose. Er zijn talloze vrouwen die psychotische ervaringen hebben gehad en daarvan goed hersteld zijn.

TIP
De allerbelangrijkste tip die ik je kan geven is: laat haar niet alleen met haar kindje, en laat haarzelf niet alleen. Schakel zo snel mogelijk deskundige hulp in en wijs de partner op de website Kraambedpsychose. Daar zal hij heel veel informatie kunnen vinden.

Ervaringsdeskundigheid
Voor moeders die psychotische klachten hebben ervaren, is er de mogelijkheid om professioneel gecoacht te worden door ervaringsdeskundige en beroepscoach Karin den Oudsten. Lees meer over haar coachingstraject 'Vertel', want deze is specifiek voor moeders die worstelen met de nasleep van psychotische ervaringen.